Jas de Keistamper
Volgens de schepenprotocollen van 1393 heeft Boxtel als enige plaats in Noord Brabant, vanaf die tijd, een met stenen verharde weg, een onderdeel van de hoofdverbindingsroute 's-Hertogenbosch - Boxtel - Eindhoven - Luik. Al vanaf de aanleg van deze eerste verharde straat reageerden de omliggende gemeenten hun jaloezie en ongenoegen af met spotternijen. Men schold de Boxtelaren uit voor "Keistampers". De Boxtelse bevolking nam deze benaming over als een soort eretitel, speciaal voor hun reus Jas de Keistamper, die als verpersoonlijking van het stratenmakersambacht en als symbool van voortvarendheid en doorzettingsvermogen werd voorgesteld. De 3,75 meter hoge Brabantse reus is een fenomeen, omdat hij bij veel gelegenheden in binnen- en buitenland heeft laten blijken goed van de tongriem te zijn gesneden. Reus Jas loopt als enige ter wereld op eigen kracht. Hij wordt niet gedragen of gereden, en zijn overige bewegingen zijn goed ontwikkeld. De Boxtelse reus wordt bij zijn optredens altijd vergezeld door Muziekgroep de Jasband en Dansgroep de Keigoeikes.
voor meer foto's verwijzen we u graag naar het fotoalbum
’Jas de Keistamper spreekt nog altijd tot de verbeelding’
Ooit was Jas de Keistamper het toonbeeld van Boxtel-promotie, zowel binnen als buiten de dorpsgrenzen. En de reus die morgen op Koninginnedag zijn zestigste verjaardag viert is dat volgens Frank van Beers nog steeds, ook al spreekt de burgemeester vandaag de dag in eigentijdse termen over de 342 centimeter hoge gigant. Hij is volgens Van Beers ‘marketingtechnisch gezien een goed product’. ,,Ik zeg dit met een glimlach, maar met een hele serieuze ondertoon! Jas laat zien wie de Boxtelaren zijn, vertelt hun geschiedenis en houdt ze soms een spiegel voor.”
Burgemeester Van Beers is met Jas de Keistamper en een delegatie van Boxtel Vooruit te gast bij Brabants Centrum om stil te staan bij de zestigste verjaardag van de reus. Om de reus een paar dagen voor Koninginnedag al van achter zijn donkere wolk te voorschijn te laten komen, is aanwezigheid van Van Beers vereist; alleen de burgemeester van Boxtel kan Jas roepen. En daarom galmde het vrijdagmiddag al door de Prins Bernhardstraat: ‘Jas, waor bende?’. De kreet zal morgen opnieuw klinken, op de Markt.
,,Jas de Keistamper spreekt ook zestig jaar na zijn eerste optreden op Koninginnedag in 1949 tot de verbeelding”, vindt Van Beers. ,,Jas is groot en imposant, je kunt er niet omheen”, zegt de burgemeester over het gestalte van de reus. ,,Maar nog belangrijker, de inwoners van Boxtel kijken ook figuurlijk tegen hem op omdat hij het symbool is van de Boxtelse identiteit. Jas mag het woord voeren, zich richten tot de overheid en gerust kritisch zijn, al is het met een knipoog.”
De burgemeester geeft aan dat Boxtel ook in een tijd waarin de wereld steeds sneller wordt en de digitalisering oprukt, behoefte heeft aan een figuur als Jas de Keistamper. ,,Kijk maar naar kinderen die Jas zien. Natuurlijk zien ze dat het een pop is, maar wel eentje die echt loopt en bijna vier meter lang is. Zodra onze reus te voorschijn komt, gaat je fantasie op de loop en komt de geschiedenis van Boxtel tot leven. Jas vertelt het verhaal over onze eerste keienstraatjes, maar nog meer over de volksaard. Hij is echt een oermens, iemand die onze identiteit laat zien en dus behoort tot het culturele erfgoed.”
In moderne termen echter is Jas de Keistamper een exportproduct. En dat is hij niet alleen direct buiten de dorpsgrenzen, maar ook verder weg. ,,Als Boxtel straks vijftig jaar jumelage met Wittlich gaat vieren, gaat Jas ook mee naar Duitsland. Hij was er al eerder om er een sierstuupke aan te leggen en ook straks in juni zal de reus er zijn om ons verhaal te vertellen. Jas is uitgegroeid tot een icoon, een logo, een beeldmerk. En dat moeten we koesteren, ook na zestig jaar.”
met dank aan www.brabantscentrum.nl
Kijk voor meer informatie over de reuzenfederatie op www.reuzenfederatie.nl.
Contactpersoon: Jan Ketelaars.